Chính quyền Biden: Luật cấm phá thai theo ‘tim thai’ của Texas không hợp hiến

Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ tại Washington vào ngày 27/5/2014. (Hình ảnh Chip Somodevilla / Getty)

Trước Tối cao Pháp viện Mỹ hôm 1/11, chính quyền ông Biden tuyên bố, đạo luật của Texas cấm gần như tất cả các trường hợp phá thai sau khi thai được 6 tuần tuổi và cho phép bất kỳ ai khởi kiện khi phá thai bất hợp pháp là vi hiến, vì điều luật vi phạm tiền lệ của Tối cao Pháp viện trong hàng thập kỷ qua.

Texas đã thiết kế quy chế “để ngăn cản việc xem xét tư pháp bằng cách cung cấp tiền thưởng cho công chúng để thực hiện chức năng hành pháp của tiểu bang”, Tổng tư vấn pháp luật Hoa Kỳ Elizabeth Prelogar nói với các thẩm phán. Bà nhận định: “Và nó đã cấu trúc các thủ tục hành pháp đó trở nên nặng nề và đe dọa trách nhiệm pháp lý đáng kể, đến mức chúng làm nguội lạnh việc thực thi quyền hiến định chung”.

Trên thực tế, Tối cao Pháp viện Mỹ đã xét xử 2 vụ kiện liên quan đến chủ đề phá thai trong cùng ngày. Đầu tiên là vụ kiện có tên Whole Woman’s Health kiện Jackson nhằm khiếu nại Đạo luật Tim thai của Texas, theo hồ sơ tòa án 21-463. Ngay sau đó, tòa cũng xét xử một vụ án liên quan có tên là Hoa Kỳ kiện Texas, hồ sơ tòa án 21-588. Trong đơn kiện này, chính phủ liên bang Mỹ muốn tìm cách ngăn chặn việc áp dụng điều luật này của tiểu bang Texas, cũng như của các thẩm phán và thư ký tòa án cùng các quan chức và các thành phần tư nhân khác.

Không giống như một đạo luật điển hình, Đạo luật Tim thai của Texas quy định nguồn lực hành pháp trong cộng đồng, trái ngược với việc ủy ​​quyền cho các quan chức chính phủ truy tố các hành vi vi phạm quy chế. Điều luật này có hiệu lực từ ngày 1/9, cho phép bất kỳ người dân Texas nào được khởi kiện người thực hiện hoặc khuyến khích phá thai, hoặc hỗ trợ và phá thai, ngay khi phát hiện thấy “hoạt động của tim” trong bào thai. Người ta thường có thể bắt đầu phát hiện tim thai từ khoảng tuần thứ 6 của thai kỳ. Với mỗi lần phát hiện một hành vi phá thai, các công dân tư nhân của Texas có thể đưa đơn khởi kiện dân sự với yêu cầu tối thiểu mức phạt là 10.000 USD – một số người gọi đây là “tiền treo thưởng”.

Nhà cung cấp dịch vụ phá thai Whole Woman’s Health (WWH) ở Texas đã kiện để đảo ngược điều luật. WWH hiện điều hành các phòng khám tại Texas và 5 tiểu bang khác của Mỹ. Phía dịch vụ này cho rằng, Đạo luật Tim thai của Texas vi phạm án lệ Roe kiện Wade (1973) và án lệ Planned Parenthood kiện Casey (1992). Trong 2 án lệ này, Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ tạo ra quyền hiến định để được phá thai trước khi bào thai có thể ra đời – vào khoảng tuần thứ 24 của thai kỳ. Whole Woman’s Health cũng khiếu nại về cơ chế hành pháp của đạo luật dựa vào các cá nhân nộp đơn kiện.

Việc nạo phá thai thường xuyên của phụ nữ cũng có thể khiến sức sống bị tổn hại nghiêm trọng Việc nạo phá thai thường xuyên của phụ nữ cũng có thể khiến sức sống bị tổn hại nghiêm trọng. (Wikimedia Commons)

Lý do khẩn cấp

Khi phiên điều trần của Tối cao Pháp viện Mỹ đang được tiến hành, phía Whole Woman’s Health đã đăng tải trên Twitter rằng : “Trong 61 ngày, các bệnh nhân đã buộc phải lựa chọn giữa việc di chuyển trung bình hơn 200 dặm (khoảng 321,87km) một chiều đường để được chăm sóc, hoặc chịu mang thai trái với ý muốn của họ. Đây là cuộc sống của những con người thực mà chúng tôi đang nói đến”.

Sau khi bỏ phiếu 5-4 vào ngày 1/9 để từ chối yêu cầu tạm dừng áp dụng điều luật, vào ngày 22/10, Tối cao Pháp viện Mỹ đã bỏ phiếu để xét xử nhanh vụ việc và lên lịch cho phiên điều trần vào ngày 1/11. Trong khoảng thời gian từ ngày 1/9 đến ngày 22/10, tình huống về điều luật ở Texas nhận được sự quan tâm dày đặc từ các phương tiện truyền thông, khi các nhà hoạt động và chính trị gia tố cáo lên tòa án cấp cao của HOa Kỳ và cho rằng phụ nữ Texas đã bị điều luật làm hại và gây bất tiện. Vào ngày 2/9, Tổng thống Dân chủ Mỹ Joe Biden đã chỉ trích Pháp viện. Ông nói rằng, việc từ chối ngăn chặn điều luật này là “một cuộc tấn công chưa từng có đối với các quyền hiến định của phụ nữ theo án lệ Roe kiện Wade, vốn đã là luật của đất nước trong gần 50 năm”.

Tối cao Pháp viện Mỹ đã đồng ý xét xử vụ khiếu nại đối với điều luật Tim thai của Texas, ngay cả khi quy trình kháng cáo đang chờ xử lý ở tòa án cấp thấp hơn, sau khi có đơn yêu cầu chuyển hồ sơ xet xử lại đã được đưa ra trước khi phán quyết được nộp. Trước đó, vào ngày 14/10, Tòa án phúc thẩm Hoa Kỳ cho Khu vực số 5 đã giữ nguyên lệnh sơ bộ của tòa án cấp dưới để ngăn cản việc áp dụng điều luật. Khu vực số 5 dự kiến ​​sẽ không phải nghe kháng cáo về phán quyết của mình ít nhất cho đến tháng 12.

Tranh luận miệng

Trong các cuộc tranh luận miệng vào ngày 1/11, luật sư Marc Hearron đại diện cho Whole Woman’s Health cho biết, cơ quan lập pháp Texas đã tạo ra các quy định “biến tòa án thành vũ khí”. Ông Hearron khẳng định, đạo luật Tim thai của Texas làm lạnh việc thực thi các quyền được bảo vệ theo Hiến pháp Hoa Kỳ. Cùng với đó, Thẩm phán Neil Gorsuch ám chỉ rằng, thân chủ của vị luật sư đã quá vội vàng trong việc cố gắng ngăn chặn việc áp dụng Đạo luật Tim thai của Texas.

Theo cách nói của mình, Thẩm phán Gorsuch đã yêu cầu ông Hearron thừa nhận rằng, với logic tương tự, một số luật khác như luật về phỉ báng, kiểm soát súng và các quy tắc về việc thực thi tôn giáo trong thời kỳ đại dịch cũng “làm lạnh việc thực hiện các quyền tự do được bảo vệ theo hiến pháp”. Ông Hearron thừa nhận: “Điều đó có lẽ chính xác”.

Tổng tư vấn pháp luật Hoa Kỳ Prelogar cho biết, đạo luật của Texas có thể dẫn đến hỗn loạn trên toàn nước Mỹ. Bà nói: “Nếu Texas có thể vô hiệu hóa án lệ Roe và Casey theo cách này, thì các bang khác cũng có thể làm tương tự với các quyền hiến pháp khác hoặc các quyết định khác của Pháp viện này mà họ không tán thành”.

Bà Prelogar lập luận, chính phủ Mỹ “thiết kế S.B. 8 để cản trở tính tối cao của luật liên bang trong việc thách thức công khai cấu trúc hiến pháp của chúng ta. Các tiểu bang có quyền yêu cầu Pháp viện này xem xét lại các tiền lệ hiến pháp của mình, nhưng họ không được tự do đặt mình lên trên Pháp viện này, vô hiệu hóa các quyết định của pháp viện trong biên giới của họ và chặn việc xem xét tư pháp cần thiết để minh oan cho các quyền của liên bang”.

Bảo vệ sinh mệnh thai nhi là bảo vệ tương lai. (Ảnh minh họa: H. Hach/ Pixabay) Bảo vệ sinh mệnh thai nhi là bảo vệ tương lai. (Ảnh minh họa: H. Hach/ Pixabay)

Bà nêu rõ, nếu một tiểu bang của Mỹ có thể trao quyền thực thi của mình “cho công chúng được hỗ trợ với số tiền thưởng là 10.000 USD hoặc 1 triệu USD… thì không có quyền hiến định nào là an toàn”. Chánh án John Roberts cho biết, bà Prelogar đã tuyên bố rằng quy định của chính phủ “rất hẹp”, nhưng “thẩm quyền mà các vị khẳng định để phản hồi nó là rộng nhất có thể. Đó là sự công bằng, các vị nói. Chúng tôi có thẩm quyền để kiện các tiểu bang theo quyền công bằng, đó là một thẩm quyền vô hạn không được xác định rõ ràng”.

Trước câu hỏi “Nguyên tắc giới hạn là gì?”, bà Prelogar trả lời rằng: “Giải pháp công bằng mà chúng tôi đang tìm kiếm ở đây không phải là vô hạn. Đó là biện pháp khắc phục truyền thống của việc ra lệnh thực thi một đạo luật vi hiến”.

Thẩm phán Roberts phản pháo lại: “Chà, việc ra lệnh đối với thẩm phán, lệnh đối với thư ký, lệnh đối với mọi người hầu như không theo truyền thống, đúng không? Đó là một phần của biện pháp mà các vị tìm kiếm, phải không? Người dân — ai cũng có thể mang đến một trong những vụ kiện kiểu này, vì vậy các vị đang tìm kiếm lệnh chống lại thế giới, phải không?”.

Tổng luật sư Texas Judd E. Stone II nói với các thẩm phán rằng, chính phủ liên bang thiếu cơ sở pháp lý để kiện Texas ra tòa án liên bang. Ông Stone nói: “Vụ kiện của Bộ Tư pháp xúc phạm đến việc phân chia quyền lực bằng cách chiếm đoạt cơ quan hành pháp, vai trò mà Quốc hội đóng trong việc xác định những trường hợp nào có thể được xét xử và những biện pháp khắc phục nào có thể được cung cấp tại các tòa án liên bang”. Ông nhận định: “Hoa Kỳ không thể khẳng định một cách nghiêm túc rằng Hiến pháp yêu cầu xem xét lại cơ quan tư pháp liên bang trước khi áp dụng [luật]. Nó phản đối kết quả đó trong hầu hết mọi trường hợp khác”.

Thẩm phán Elena Kagan nói với Tổng luật sư Stone rằng, cách suy nghĩ của ông “sẽ mời gọi” tất cả 50 bang “cố gắng vô hiệu hóa điều luật… mà Pháp viện này đã đặt ra”. Vị thẩm phán giải thích: “Ý tôi là, đó là điều mà cho đến khi luật này ra đời, không nhà nước nào mơ ước làm được. Và, về cơ bản… Tối cao Pháp viện không thể làm gì về điều đó. Súng, hôn nhân đồng giới, quyền tôn giáo, bất cứ điều gì bạn không thích, hãy tiếp tục”.

Ông Stone đã phản đối luận điểm này khi nói rằng, Texas đã không “vô hiệu hóa bất cứ điều gì” bằng cách ban hành đạo luật Tim thai, mà theo ông là phù hợp với luật của liên bang Hoa Kỳ. Ông nói thêm, những người không hài lòng với điều luật vẫn có thể tự do khiếu nại tính hợp hiến của nó tại các tòa án tiểu bang.

Theo Epoch Times tiếng Anh

Related Articles

Responses