Cựu Tổng thống Hàn Quốc Roh Tae-woo, cánh tay đắc lực của Park Chung-hee, vừa qua đời ở tuổi 88

Cựu tổng thống Hàn Quốc (1988-1993) Roh Tae-woo (1932-2021). (Ảnh: archives.go.kr / Wikipedia)

Hãng AP đưa tin, cựu Tổng thống Hàn Quốc ông Roh Tae-woo, người đã tham gia vào một cuộc đảo chính quân sự sau đó giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống, vừa qua đời ngày 26/10, hưởng thọ 88 tuổi. Sau nhiệm kỳ tổng thống, ông Roh từng bị bỏ tù vì bị kết tội nổi loạn, phản quốc và tham nhũng.

Bệnh viện Đại học Quốc gia Seoul cho biết cựu Tổng thống Hàn Quốc ông Roh Tae-woo đã qua đời khi đang điều trị bệnh (theo AP News). 

Ông Roh Tae-woo (4/12/1932 – 26/10/2021) là một chính trị gia và tướng quân đội Hàn Quốc, người từng giữ chức vụ Tổng thống Hàn Quốc từ năm 1988 đến năm 1993. Ông là lãnh đạo của Đảng Công lý Dân chủ Hàn Quốc và nổi tiếng trên chính trường việc thông qua Tuyên bố ngày 29 tháng 6 năm 1987.

Ông Roh là nhân vật đóng vai trò chủ chốt trong cuộc đảo chính quân sự ở Hàn Quốc năm 1979. Trong cuộc đảo chính này, ông Roh đã sát cánh cùng người bạn trong quân đội đồng thời là lãnh đạo cuộc đảo chính, ông Chun Doo-hwan, sau này cũng là Tổng thống Hàn Quốc. Cuộc đảo chính diễn ra khi người thầy của họ, nhà độc tài Park Chung-hee, bị ám sát trước đó vào năm 1979.

Trong cuộc đảo chính đó, ông Roh đã dẫn đầu sư đoàn của mình tiến vào Seoul và cùng các nhà lãnh đạo quân đội khác tiến hành các chiến dịch chiếm thủ đô. Cuộc đảo chính và cuộc đàn áp sau đó của quân đội do ông Chun kiểm soát nhằm vào những người biểu tình ủng hộ dân chủ ở thành phố Gwangju, miền nam nước này năm 1980 là hai trong những chương đen tối nhất trong lịch sử hiện đại đầy biến động của Hàn Quốc.

Khoảng 200 người đã thiệt mạng trong các cuộc đàn áp do quân đội đứng đầu ở Gwangju, theo hồ sơ của chính phủ.

Khoảng 200 người đã thiệt mạng trong các cuộc đàn áp do quân đội của cựu tổng thống Hàn Quốc Chun Doo-Hwan và Roh Tae-Woo đứng đầu ở Gwangju. AFP PHOTO (Nguồn ảnh: KIM JAE-HWAN/AFP via Getty Images)

Ông Roh là người kế nhiệm được lựa chọn kỹ càng của ông Chun. Giới quan sát cho rằng đây là lý do ông Roh dễ dàng chiến thắng trong cuộc bầu cử 1987. Nhưng người Hàn Quốc, đặc biệt là sinh viên, đã nổi dậy đòi dân chủ trong thời gian dài bất chấp sự đàn áp của quân đội đã buộc cả tổng thống dương nhiệm khi đó là ông Chun và tổng thống kế nhiệm ông Roh phải chấp nhận một cuộc trưng cầu dân ý, đây là bước khởi đầu cho quá trình chuyển đổi sang nền dân chủ ở Hàn Quốc. 

Theo giới quan sát, chiến thắng của ông Roh trong cuộc bầu cử căng thẳng vào tháng 12 năm 1987 chủ yếu là do sự chia rẽ trong số phiếu đối lập giữa ông Kim Young-sam và Kim ông Dae-jung, cả hai sau này đều trở thành tổng thống Hàn Quốc. 

Trong nhiệm kỳ 5 năm của mình, Roh tích cực theo đuổi quan hệ với các quốc gia cộng sản theo “Chính sách ngoại giao hướng Bắc”, đây cũng là thời điểm mà chủ nghĩa cộng sản sụp đổ ở Đông Âu và Liên Xô bắt đầu tan rã. Bất chấp như vậy, dưới thời của ông Roh, Hàn Quốc đã mở quan hệ ngoại giao với một quốc gia cộng sản lần đầu tiên – Hungary vào năm 1989, năm mà Bức tường Berlin sụp đổ và chủ nghĩa cộng sản sụp đổ trên khắp Đông Âu.

Roh thiết lập quan hệ với Liên Xô vào năm 1990 và với Trung Quốc vào năm 1992. Quan hệ với Triều Tiên được cải thiện dưới thời Roh, với việc hai bên tổ chức các cuộc hội đàm cấp thủ tướng lần đầu tiên vào năm 1990 và cả hai nước cùng tham gia Liên hợp quốc trong Năm 1991.

Trong những năm cuối làm tổng thống, Roh tập trung vào việc thúc đẩy tiêu dùng nội địa để bù đắp cho xuất khẩu bị chậm lại do suy thoái kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, chính sách này không thành công, ông đã phải chứng kiến mức tăng trưởng cả năm thấp nhất trong nhiệm kỳ của mình.

Người kế nhiệm ông, cựu tổng thống Kim Young-sam, đã cho điều tra cuộc đảo chính và đàn áp do quân đội lãnh đạo năm 1979. Sau cuộc điều tra, ông Roh bị bắt, bị kết tội nổi loạn, phản quốc và tham nhũng và nhận án tù 22 rưỡi. Ông Chun bị kết án tử hình.

Tòa án tối cao đã giảm các bản án đó xuống tù chung thân cho ông Chun và 17 năm tù dành cho ông Roh.

Sau khi ngồi tù khoảng hai năm, cả hai cựu tổng thống Hàn Quốc là ông Roh và ông Chun đều được thả vào cuối năm 1997 theo lệnh ân xá đặc biệt của Tổng thống mới đắc cử Kim Dae-jung, người đang tìm cách hòa giải dân tộc trong bối cảnh khủng hoảng tài chính Châu Á.

Tổng thống mới đắc cử khi đó, ông Kim Dae-jung là một nhà bất đồng chính kiến với chính quyền lãnh đạo bởi quân đội của ông Chun và ông Roh, từng bị chính quyền này kết án tử hình với tội danh chủ mưu cuộc nổi dậy quân sự năm 1980. 

Sau khi ra tù, ông Roh hầu như không để mắt đến công chúng, hạn chế các hoạt động chính trị và các bài phát biểu.

Thanh Đoàn

Related Articles

Responses