Trung Quốc sẵn sàng ký hiệp ước cấm vũ khí hạt nhân khu vực ASEAN

Trong một phản ứng rõ ràng đối với hiệp ước quốc phòng AUKUS mới giữa Australia, Anh và Mỹ, nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình hôm thứ Hai ngày 22/11 cho biết, Bắc Kinh đã sẵn sàng ký Nghị định thư Hiệp ước phi vũ khí hạt nhân ở Đông Nam Á (SEANWFZ).

Khu vực Cấm Vũ khí Hạt nhân Đông Nam Á, còn được gọi là Hiệp ước Bangkok, được ký kết vào năm 1995 bởi Hiệp hội 10 Quốc gia Đông Nam Á. Hiệp ước quy định rằng các bên ký kết không được “phát triển, sản xuất hay nói cách khác là có được, sở hữu hoặc có quyền kiểm soát vũ khí hạt nhân, đóng hoặc vận chuyển vũ khí hạt nhân bằng bất kỳ phương tiện nào hoặc thử nghiệm hoặc sử dụng vũ khí hạt nhân.”

Theo Liên hợp quốc, một nghị định thư cho hiệp ước đã được ban hành cho 5 quốc gia có vũ khí hạt nhân vào thời điểm đó – Trung Quốc, Nga, Pháp, Anh và Mỹ. Trung Quốc sẽ là bên đầu tiên trong số năm bên ký kết, nếu đúng như lời của ông Tập.

“Trung Quốc ủng hộ nỗ lực của ASEAN trong việc xây dựng một khu vực không có vũ khí hạt nhân và chuẩn bị ký Nghị định thư của Hiệp ước về Khu vực cấm vũ khí hạt nhân ở Đông Nam Á càng sớm càng tốt”, ông Tập nói trong lần xuất hiện hiếm hoi trong một hội nghị thượng đỉnh trực tuyến đặc biệt với các nhà lãnh đạo ASEAN.

Mặc dù vậy, một báo cáo của Lầu Năm Góc vào đầu tháng này cho biết Trung Quốc đang trên đường tăng gấp 5 lần kho vũ khí hạt nhân của mình vào năm 2030 lên ít nhất 1.000 đầu đạn.

Bà Retno Marsudi, Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia, đã xác nhận bình luận của ông Tập trong một cuộc họp báo trên phương tiện truyền thông. Nhà lãnh đạo Trung Quốc nhấn mạnh sự cần thiết phải “tạo ra một ngôi nhà hòa bình, bằng cách tăng cường đối thoại, chủ nghĩa đa phương, bác bỏ chính trị quyền lực”, bà cho biết và nói thêm rằng “Trung Quốc tuyên bố sẵn sàng ký Nghị định thư về Hiệp ước SEANWFZ”.

Quyết định của Bắc Kinh có thể được đưa ra trong bối cảnh vì thỏa thuận ba bên AUKUS giữa Hoa Kỳ, Anh và Australia cho phép Australia nhận công nghệ động cơ hạt nhân để cung cấp năng lượng cho hạm đội tàu ngầm mới. Qiuyeets định này của ông Tập sẽ làm gia tăng áp lực đối với Australia, quốc gia mà Trung Quốc có mối quan hệ đối kháng ngày càng gia tăng.

Theo hiệp ước, các tàu ngầm hạt nhân không thuộc định nghĩa về vũ khí hạt nhân – “vũ khí hạt nhân” có nghĩa là bất kỳ thiết bị nổ nào có khả năng giải phóng năng lượng hạt nhân một cách không kiểm soát.

Trung Quốc trước đây đã đề cập đến Hiệp ước Bangkok trong bối cảnh tương tự như AUKUS. Vào tháng 9, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị nói với những người đồng cấp Malaysia và Brunei rằng hiệp ước này “có thể phá hoại việc xây dựng một khu vực phi hạt nhân ở Đông Nam Á.”

Nhấn mạnh rằng cả Mỹ và Anh đều chưa ký nghị định thư, ông Vương nói thêm rằng họ đã “chuyển giao công nghệ hạt nhân quân sự cho khu vực dưới nhiều hình thức tiền thuật toán khác nhau”. Điều này đi ngược lại những nỗ lực của các nước ASEAN nhằm xây dựng một khu vực phi hạt nhân, “theo một thông cáo báo chí từ Bắc Kinh.

ASEAN, trong khi đó, vẫn bị chia rẽ về AUKUS.

Malaysia và Indonesia đặc biệt thẳng thắn về thỏa thuận này, cho rằng nó có thể gây ra một cuộc chạy đua vũ trang trong khu vực.

Sau hội nghị thượng đỉnh ASEAN vào tháng 10, Thủ tướng Malaysia Ismail Sabri Yaakob cho biết “thật đáng tiếc khi thiếu sự thống nhất về các vấn đề có thể ảnh hưởng đến hòa bình, ổn định và an ninh khu vực, cụ thể là AUKUS và Khu vực cấm vũ khí hạt nhân Đông Nam Á”.

Nguyên Hương

Theo Nikkei Asia

 

Related Articles

Responses